Hizmet
ÇED Yönetmeliği Ek-2 listesindeki projeler için proje tanıtım dosyası Bakanlık yeterlik belgeli ekiple hazırlanır; başvurudan karara kadar süreç Enpark tarafından yönetilir.
Tanım
Proje tanıtım dosyası, ÇED Yönetmeliği Ek-2 listesindeki projeler için Yönetmeliğin Ek-4 formatına göre hazırlanır. Bakanlık dosyayı inceleyerek ÇED raporu gerekip gerekmediğine karar verir.
Kapsam
İlk iş, projenin hangi listeye girdiğini doğru tespit etmektir. Yanlış sınıflandırma ya gereksiz bir ÇED raporu süreci ya da sonradan iptal riski doğurur.
Saha
Dosyanın gücü sahadan gelir. Arazi kullanımı, koruma alanları, yerleşime ve su kaynaklarına mesafe gibi veriler kurum görüşlerinden önce netleştirilir.
Hazırlık
Proje tanımı, yer seçimi, olası etkiler ve alınacak önlemler Ek-4 formatına göre yazılır. Proje sahibi taahhüt yazısı ve başvuru bedeli dekontu dosyayla birlikte sunulur.
İnceleme
Bakanlık dosyayı formata göre inceler, proje yerini değerlendirir ve gerekirse kurumlardan görüş ister. Eksiklikler en çok üç kez bildirilebilir.
Karar
Karar 5 iş günü içinde verilir ve il müdürlüğünün sitesinde 30 gün askıda ilan edilir. 5 Mart 2026 değişikliğiyle eski "ÇED Gerekli Değildir" kararının adı "ÇED Olumlu" oldu.
Çıktı matrisi
Projenin Ek-1, Ek-2 veya kapsam dışı olduğu ve duyarlı yöre durumu yazılı olarak netleştirilir.
Harita, vaziyet planı ve saha verileriyle desteklenmiş, sunuma hazır proje tanıtım dosyası.
Bakanlık ve kurum yazışmaları, eksiklik yanıtları ve revize PTD; karar ve askı ilanına kadar.
| Aşama | Süre | Madde |
|---|---|---|
| PTD, proje sahibi taahhüt yazısı ve başvuru bedeli dekontuyla birlikte sunulur | — | 16/1 |
| Bakanlık dosyayı Ek-4 formatına göre inceler | 5 iş günü | 16/2 |
| Formata uygun değilse iade; eksikler tamamlanıp yeniden sunulur | 15 takvim günü (sunulmazsa süreç sonlanır) | 16/2 |
| Proje yeri incelenir; kurum görüşü gerekmezse karar aşamasına geçilir | 15 iş günü | 16/3-a |
| Kurum görüşü istenirse kurumlar görüş verir | 30 takvim günü (vermeyenin görüşü olumlu sayılır) | 16/3-b |
| Eksiklik ve görüşler doğrultusunda revize PTD sunulur | Toplam 180 takvim günü (sunulmazsa süreç sonlanır) | 16/4 |
| Eksiklik bildirimi | En çok 3 kez | 16/5 |
| "ÇED Olumlu" veya "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı | 5 iş günü | 17/1 |
| Kararın il müdürlüğü sitesinde askıda ilanı | 30 takvim günü | 17/1 |
| "ÇED Olumlu" kararının geçerliliği | 5 yıl içinde mücbir sebep olmaksızın yatırıma başlanmazsa karar geçersiz sayılır | 17/2 |
| "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı sonrası | ÇED başvuru dosyası hazırlanarak Bakanlığa başvurulur; karara esas şartlar değişirse m. 15 kapsamında yeniden başvurulabilir | 17/4 |
| Proje devri veya unvan değişikliğinin bildirilmesi | 90 takvim günü içinde il müdürlüğüne | 21 |
Kaynak: Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği (RG 29.07.2022/31907; son değişiklik RG 05.03.2026/33187). RG 26.06.2025/32938 ve RG 05.03.2026/33187 değişiklikleri dâhil. Kontrol tarihi: 21.10.2026. Saha çalışması ve kurum yazışmaları toplam süreyi belirler.
İlgili: Proje tanıtım dosyası (PTD) nedir? · ÇED raporu hazırlama · GES projelerinde ÇED süreci
| Proje türü | Ek-1 — ÇED raporu zorunlu | Ek-2 — PTD zorunlu | Madde |
|---|---|---|---|
| Arazi güneş enerji santrali (çatı ve cephe sistemleri hariç) | Proje alanı 25 hektar ve üzeri | Proje alanı 7,5 hektar ve üzeri | Ek-1 m. 43 · Ek-2 m. 41 |
| Yüzer güneş enerji santrali | Proje alanı 2 hektar ve üzeri | Proje alanı 2 hektara kadar | Ek-1 m. 43 · Ek-2 m. 41 |
| Rüzgâr enerji santrali | 15 adet türbin ve üzeri; ayrıca denizüstü RES | 1 adet türbin ve üzeri | Ek-1 m. 41 · Ek-2 m. 57 |
| Elektrik enerjisi iletim hattı | 154 kV ve üzeri gerilimde, 50 km ve üzeri sürekli uzunluk | 154 kV ve üzeri gerilimde, 5 km ve üzeri sürekli uzunluk | Ek-1 m. 44 · Ek-2 m. 37 |
| Termik güç santralleri ve diğer yakma sistemleri | Toplam ısıl gücü 300 MWt ve daha fazla İhtilaf: bu ibare Danıştay Dördüncü Dairesinin 6/11/2025 tarihli ve E.:2023/11527; K.:2025/5828 sayılı kararı ile iptal edilmiştir; eşiğin uygulanması ihtilaflıdır. | Toplam ısıl gücü 20 MWt – 300 MWt arası | Ek-1 m. 2 · Ek-2 m. 40 |
Kaynak: Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği Ek-1 ve Ek-2 listeleri (RG 29.07.2022/31907; değişiklikler RG 26.06.2025/32938 ve RG 05.03.2026/33187), mevzuat.gov.tr. Kapasite artışı veya alan genişletilmesinde mevcut proje kapasitesi ile artışlar toplanarak değerlendirilir (m. 7/1-c, m. 15/1-b ve m. 20). Eşik değerlerin altında planlanan projeler kapsam dışı sayılır (m. 4/v).
Enpark, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen iki yeterlik belgesiyle çalışır.
Teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırmak için kimin neyi sağladığı aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir.
Her hizmetin kapsamı projeye göre düzenlenir; kutular tipik dağılımı gösterir.
Sıkça sorulan sorular
Ek-2 kapsamı, süreler ve karar türleri hakkında kısa yanıtlar.
PTD, Ek-2 listesindeki projeler için hazırlanır; Bakanlık bu dosyaya bakarak ÇED raporu gerekip gerekmediğine karar verir. ÇED raporu ise Ek-1 projeleri ile "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" kararı alan projeler için hazırlanır ve halkın katılımı ile İDK süreçlerini içerir.
Dosya hazırlığının süresi projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir. Süreyi saha verilerinin durumu ve mevsimsel ekoloji çalışması gerekip gerekmediği belirler. Sunumdan sonraki süreler yönetmelikle belirlenmiştir.
5 Mart 2026 değişikliğiyle kararın adı "ÇED Olumlu" oldu. 7554 sayılı Kanunun 1 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 24.07.2025 tarihinden önce verilmiş ve geçerliği devam eden "ÇED Gerekli Değildir" kararlarına "ÇED Olumlu" kararına ilişkin hükümler uygulanır (Geçici Md. 1/2; 7554 sayılı Kanun, RG 24.07.2025/32965).
Ek-4 formatına uymayan dosya, başvuru bedeli dekontunun eklenmemesi ve eksikliklerin 15 gün içinde tamamlanamaması iade nedenleri arasındadır. Bir kurumun olumsuz görüşü de kararı etkiler.
Arazi GES'lerinde kurulu güce ve proje yerine göre Ek-2 kapsamı değerlendirilir. Eşik değerler ve muafiyetler projeye göre değiştiği için önce kapsam tespiti yapılmalıdır.
Bakanlık eksiklik bildirimini en çok 3 kez yapabilir (ÇED Yönetmeliği m. 16/5). Bakanlıkça iletilen görüşler doğrultusunda hazırlanan dosyanın 180 takvim günü içinde sunulması gerekir; bu süre yeterlik verilmiş kurum/kuruluşun kullanacağı toplam süreyi ifade eder (m. 16/4 ve 16/5). Süre içinde sunulmaz veya yapılan düzeltme yeterli görülmezse ÇED süreci sonlandırılır.
Karar, 5 yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda geçersiz sayılır (ÇED Yönetmeliği m. 17/2). Yatırıma başlama, karara konu projedeki ana veya yardımcı ünitelerin mer’i mevzuat kapsamındaki izinleri alındıktan sonra inşa faaliyetlerine başlanması ya da üretime geçilmesidir (m. 4/hh). Yatırıma başlanmamış projelerde karar, proje sahibinin talebi Bakanlıkça uygun görülürse de geçersiz sayılabilir (m. 17/3).
Bu karar verilen projeler için ÇED başvuru dosyası hazırlanarak Bakanlığa başvurulması gerekir (ÇED Yönetmeliği m. 17/4). Böylece proje, Ek-2 ön inceleme sürecinden çıkıp m. 8 ve sonrasındaki tam ÇED raporu sürecine girer: komisyon kurulur, halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı yapılır ve özel format verilir. Ancak karara esas şartların değişmesi hâlinde m. 15 hükümlerine göre yeniden başvuru yapılabilir.
Bilgi talebi
Proje yeri, kapasitesi ve mevcut izin durumu iletildiğinde PTD sürecinin hangi adımlardan oluştuğu, hangi belgelerin gerektiği ve mevzuattaki yasal süreler hakkında bilgi verilir.
