Kısa cevap

Lisanssız bir GES’te izinler kabaca şu sırayla ilerler: saha ve arazi niteliği kontrolü, bağlantı başvurusu ve çağrı mektubu, ÇED, arazi izinleri (tarım dışı kullanım, mera, orman), imar planı ve ruhsat, proje onayı, bağlantı anlaşması ve kabul. Sıranın kritik noktası, bağlantı anlaşması imzalandıktan sonra ÇED, imar ve diğer izinlerle kabulün belirli bir sürede tamamlanması zorunluluğudur: dağıtım trafosunu kullanan tesislerde 1 yıl, kullanmayan GES’lerde 2 yıl, tüketim tesisiyle ilişkili tesislerde 3 yıl (Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği md. 19/1). Süre dolarsa tahsis edilen kapasite kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Lisanssız GES: adım adım izin sırası

Adım Ne yapılır? Dayanak
1. Saha ön kontrolü Arazinin tarım sınıfı, orman, mera ve koruma alanı durumu; şebeke kapasitesi; ÇED eşiği 5403, 6831, 4342 sayılı Kanunlar
2. Bağlantı başvurusu Şebeke işletmecisine başvuru; uygun bulunursa Enerji İşleri Genel Müdürlüğü (EİGM) teknik değerlendirmesi (30 gün) Lisanssız Yön. md. 16/1-a
3. Çağrı mektubu Teknik değerlendirme sonrası bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu Lisanssız Yön.
4. ÇED Proje alanına göre ÇED raporu (Ek-1) veya proje tanıtım dosyası (Ek-2) ÇED Yön. Ek-1, Ek-2
5. Arazi izinleri Tarım dışı kullanım izni, mera tahsis amacı değişikliği 5403 md. 13; 4342 md. 14
6. İmar İmar planı ve yapı ruhsatı İmar mevzuatı
7. Proje onayı Elektrik tesis projelerinin onayı Elektrik Tesisleri Proje Yön.
8. Bağlantı anlaşması İmza tarihinden itibaren md. 19/1 süresi başlar Lisanssız Yön. md. 19/1
9. Kabul Tesisin kabulü ve sistem kullanım anlaşması Kabul Yönetmeliği; TEDAŞ yetkisindeki tesislerde TEDAŞ kabul usul ve esasları (dağıtım tesislerinde başvuru 20.05.2026’dan beri KEYPOS üzerinden)

Tablo genel sırayı gösterir. Bazı adımlar paralel yürür. ÇED başvurusunda çağrı mektubu ekinde gelen teknik değerlendirme raporu kullanıldığı için ÇED uygulamada çağrı mektubundan sonra başlar. Ayrıntısı çağrı mektubu ve bağlantı görüşü yazısında.

1. Saha: izin sürecinin ilk elemesi

İzin sırası sahayla başlar, çünkü arazinin hukuki niteliği bazı yolları baştan kapatır:

  • Tarım arazisi: Mutlak tarım, özel ürün, dikili ve sulu tarım arazileri tarım dışı kullanılamaz (5403 md. 13). 2026 tarihli yönetmelikle GES yalnızca kuru marjinal tarım arazisinde mümkündür (tarım dışı kullanım izni).
  • Orman: Orman sayılan alanda lisanssız tesise izin verilmez (orman izni).
  • Mera: Önce tahsis amacı değiştirilmelidir (mera vasfı değişikliği).

Saha seçiminin tüm kontrol listesi GES saha seçimi yazısında.

2–3. Şebeke: kapasite, teknik değerlendirme, çağrı mektubu

Başvuru, ilgili şebeke işletmecisinin uygun bulmasından sonra on iş günü içinde EİGM’ye gönderilir; EİGM teknik değerlendirmeyi otuz gün içinde sonuçlandırır (md. 16/1-a). Kapasitenin nasıl okunacağı için TEİAŞ kapasite duyurusu ve EPDK kapasite tahsisi kararı yazıları.

4. ÇED

GES’te ÇED kapsamı kurulu güce değil proje alanına göre belirlenir: 25 hektar ve üzeri Ek-1 (ÇED raporu), 7,5 hektar ve üzeri Ek-2 (proje tanıtım dosyası). Çatı ve cephe sistemleri kapsam dışıdır. Süreler ve saha çalışmaları GES projelerinde ÇED süreci yazısında.

ÇED Olumlu kararı alınmadan teşvik, onay, izin, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez ve yatırıma başlanamaz; ancak bu süreçlere başvuru yapılabilir (ÇED Yön. md. 6/3). Bu hüküm, arazi ve imar başvurularının ÇED ile paralel yürütülmesine imkân tanır.

5–7. Arazi izinleri, imar ve proje onayı

Uygulamada tarım dışı kullanım ve mera izinleri imar planı onayından önce tamamlanır. İmar planı ve yapı ruhsatı ilgili idarenin imar mevzuatına göre yürür. Önlisans veya üretim lisansı bulunan RES ve GES’lerde ise imar ve ruhsat işlemleri 2026’dan bu yana Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yürütülür (RES ve GES imar yönetmeliği).

8–9. Bağlantı anlaşması sonrası süre

Tesis ÇED, imar, diğer izinler ve kabul için süre
Şebeke işletmecisinin dağıtım trafosunu kullanan 1 yıl
Dağıtım trafosunu kullanmayan GES 2 yıl
Tüketim tesisiyle ilişkili (md. 5/1-h) 3 yıl
İletim şebekesine bağlanacak Lisans Yönetmeliğindeki süre

Süre bağlantı anlaşmasının imzasıyla başlar. Bu yüzden ÇED ve arazi izinlerinin mümkün olduğunca imzadan önce ilerletilmesi, sürenin kabul ve inşaat için kullanılmasını sağlar.

Lisanslı GES’te sıra

Lisanslı projelerde başvuru, YEKA yarışması veya önlisans süreciyle başlar. Önlisans sahibi şirket, önlisans süresi içinde şu işleri tamamlamakla yükümlüdür (Lisans Yön. md. 17/1):

  • Sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının edinilmesi
  • Nazım ve uygulama imar planı onaylarının kesinleşmesi
  • Ön proje veya kat’i proje onayı
  • Bağlantı anlaşması için TEİAŞ veya dağıtım şirketine başvuru
  • ÇED Yönetmeliği kapsamında gerekli kararın alınması
  • Yapı ruhsatı veya yerine geçen belge
  • Yükümlüyse TEİAŞ ile RES veya GES katkı payı anlaşması

Önlisans döneminde şirketin ortaklık yapısı, veraset ve iflas dışında, değiştirilemez (md. 57/1). Projeyi devralmayı düşünen yatırımcı için ayrıntılar GES projesi devralırken inceleme yazısında.

İzin, şebeke ve ÇED adımlarının tek takvimde yürütülmesi ve izlenmesi GES proje yönetimi hizmetinin kapsamındadır.

Sık sorulan sorular

GES için ilk hangi izin alınır?

İlk adım bir izin değil, saha kontrolüdür: arazinin tarım sınıfı, orman ve mera durumu ile şebeke kapasitesi. Ardından bağlantı başvurusu yapılır.

ÇED kararı beklenirken imar başvurusu yapılabilir mi?

Başvuru yapılabilir; ancak ÇED Olumlu kararı alınmadan onay, izin ve ruhsat verilemez (ÇED Yön. md. 6/3).

Bağlantı anlaşmasından sonra ne kadar süre var?

Lisanssız GES’te ÇED, imar, diğer izinler ve kabul; dağıtım trafosunu kullanan tesislerde 1 yıl, kullanmayan GES’lerde 2 yıl, tüketim tesisiyle ilişkili tesislerde 3 yıl içinde tamamlanmalıdır (md. 19/1).

İlgili yazılar

Kaynaklar

Kaynak merkezi: sürelerin tamamı madde dayanağıyla tek sayfada — Çevre İzin ve Lisans Rehberi.