Kısa cevap: Çevre izni alındıktan sonra da ölçüm yükümlülüğü sürer. Hava tarafında Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (RG 03.07.2009/27277), çevre izni olan işletmenin izin verilerinden sapma olup olmadığını ve iyileştirmeleri emisyon ölçümüne dayanan bir raporla her iki yılda bir raporlamasını ister (m.14); ölçüm kayıtları en az beş yıl saklanır (m.28). Su tarafında çevre izni başvurusu için arıtma tesisi giriş ve çıkışından üç kompozit numune alınır (Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği m.38/1). Gürültü tarafında il müdürlüğü istediğinde akustik rapor hazırlatılır ve kaynak değişince güncellenir.
Hava emisyonu: hangi ölçüm, ne zaman?
| Yükümlülük | Ne zaman | Dayanak |
|---|---|---|
| İzin verilerinden sapma ve tesisteki iyileştirmeleri raporlama; rapor emisyon ölçümüyle ve Ek-11 formatında hazırlanır, bir nüshası işletmede tutulur | Her iki yılda bir (izne esas ölçüm raporunun tarihine göre) | SKHKKY m.14 |
| Emisyonun ve/veya hava kirlenmesine katkı değerinin ölçtürülmesi | Yetkili merci istediğinde (çevre iznine tabi olan ya da olmayan işletmeden) | SKHKKY m.23/1-a |
| Kritik bölgelerde emisyon ölçüm raporu | Yetkili merci istediğinde; her yıl yenilenmesi istenebilir | SKHKKY m.23/1-b |
| Kayıt cihazlı sürekli ölçüm, gerekirse on-line izleme donanımı | Yetkili merci istediğinde | SKHKKY m.26/1 |
| Ölçüm sonuçlarının yetkili merciye verilmesi, kayıtların saklanması | Kayıtlar en az beş yıl | SKHKKY m.28 |
| Ölçüm masrafları | İşletme sahibi/işletmeci karşılar | SKHKKY m.27 |
Yönetmeliğin “ilk ve periyodik ölçümler” başlıklı 25 inci maddesi 2010’da yürürlükten kaldırılmıştır; periyodik raporlama yükümlülüğü bugün 14 üncü maddedeki iki yıllık teyit raporuyla kurulur.
Atıksu: çevre izni için numune ve sonrası
- Çevre izni başvurusu: arıtma tesisinin giriş ve çıkışından farklı günlerde üç adet iki saatlik kompozit numune alınır; çıkış analizlerinin aritmetik ortalaması standartları sağlamalıdır. Analizler Bakanlıktan yeterlik almış laboratuvarda yapılır (SKKY m.38/1).
- Kendiliğinden çıkan sular: bir faaliyet sonucunda kendiliğinden çıkan suyu kullanmadan deşarj eden ve alıcı ortamın kalitesini bozmadığını belgeleyen işletme atıksu konulu çevre izninden muaf tutulur; ancak bu sular il müdürlüğü bilgisinde veya gözetiminde üç ayda bir, yılda dört defa izlenir (SKKY m.27).
- Denetim: çevre izin belgesindeki hükümlere uyumun denetiminde Ek-1 listesindeki işletmeler için Bakanlık, Ek-2 listesindekiler için il müdürlüğü sorumludur (SKKY m.51/2).
Sektöre özel numune periyotları ve sürekli izleme sistemlerinin eşikleri ayrı düzenlemelerdedir; bu yazı onları aktarmaz.
Çevresel gürültü
Endüstri tesisleri ve işyerleri il müdürlüğünün istediği akustik raporları hazırlatır, rapordaki azaltım tedbirlerine uyar ve talep hâlinde sürekli gürültü ölçüm sistemi kurar (Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği m.6/1). Gürültü kaynağında ya da azaltım koşullarında değişiklik olursa akustik rapor güncellenir (m.9/5). Ayrıntı: çevresel gürültü ve akustik rapor.
Bu ölçümler çevre izniyle nasıl bağlanır?
Çevre izni başvurusunun Ek-3C aşamasında hava emisyonu için emisyon ölçüm raporu, çevresel gürültü için akustik rapor istenir; yani izin bu ölçümlerle alınır, izinden sonraki ölçümler de iznin dayandığı verilerin hâlâ geçerli olduğunu gösterir. Başvuru dosyasının ayrıntısı: çevre izni başvuru dosyası. Sürecin bütünü: çevre izin ve lisans.
Sık sorulan sorular
Emisyon ölçümü kaç yılda bir yapılır?
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinin 14 üncü maddesine göre çevre izni bulunan işletme, izin verilerinden sapma olup olmadığını ve iyileştirmeleri emisyon ölçümüne dayanan bir raporla her iki yılda bir raporlar. Yetkili merci ayrıca ölçüm isteyebilir (m.23) ve kritik bölgelerde raporun her yıl yenilenmesini isteyebilir.
Ölçüm kayıtları ne kadar saklanır?
En az beş yıl (SKHKKY m.28).
Ölçüm masrafını kim karşılar?
Emisyon ve tesis etki alanındaki hava kalitesi ölçümlerinin masrafları işletme sahibi veya işletmeci tarafından karşılanır (SKHKKY m.27).
Atıksu analizini herhangi bir laboratuvar yapabilir mi?
Hayır. Çevre izni işlemlerinde gerekli atıksu analizleri Bakanlıktan yeterlik almış laboratuvarlarda yapılır (SKKY m.38/1).
Sürekli emisyon ölçüm cihazı ne zaman zorunlu olur?
Yönetmelik, yetkili merciin ölçümlerin kayıt cihazlı aletlerle sürekli yapılmasını ve gerekirse on-line izlenmesini isteyebileceğini düzenler (SKHKKY m.26/1). Hangi tesiste zorunlu olduğuna ilişkin eşikler ayrı düzenlemelerdedir.
Resmî kaynaklar
- Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, Resmî Gazete 03.07.2009 / 27277 — m.14, m.23, m.24, m.26, m.27, m.28 (mevzuat.gov.tr)
- Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, Resmî Gazete 31.12.2004 / 25687 — m.27, m.38, m.51 (mevzuat.gov.tr)
- Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği, Resmî Gazete 30.11.2022 / 32029 — m.6, m.9 (mevzuat.gov.tr)