Hizmet

Ekolojik Etki Değerlendirme Raporu (EEDR)

Mevzuattaki adıyla ekosistem değerlendirme raporu. DKMP'nin ÇED görüşünde istediği formata göre flora ve fauna saha çalışmasıyla hazırlanır.

RES, GES, termik, maden İlkbahar + sonbahar saha DKMP formatında rapor
Çiçekli doğal habitat, havadan görünüm
Teknik özet Ekolojik etki değerlendirme raporu, proje ve etki alanındaki flora, fauna ve habitatlara etkiyi değerlendirir. Dayanağı, etki alanının Ek-5 Duyarlı Yöreler Listesi de dikkate alınarak ortaya konmasıdır (Ek-3, Bölüm II).
01

Tanım

EEDR nedir? Ekosistem değerlendirme raporu ile farkı var mı?

Ekolojik Etki Değerlendirme Raporu (EEDR), bir projenin proje alanındaki bitki ve hayvan türlerine ve ekosisteme etkisini değerlendiren rapordur. Uygulamada "ekosistem değerlendirme raporu" olarak da bilinir; EEDR bu raporun güncel adıdır. Rapor, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün (DKMP) ÇED sürecinde verdiği kurum görüşüne ve görüş ekindeki formata göre hazırlanır.

  • EEDR = ekosistem değerlendirme raporunun güncel adı
  • DKMP kurum görüşüyle istenir
  • ÇED raporunun eki olarak sunulur
02

Kapsam

EEDR'de hangi türler incelenir?

EEDR proje alanındaki flora ve faunayı kapsar. Kuşlar EEDR'de değil, Ornitolojik Değerlendirme Raporu'nda (ODR) ele alınır.

  • Bitkiler (flora)
  • Kurbağalar (amfibiler)
  • Sürüngenler
  • Memeliler
03

Projeler

EEDR hangi projelerde istenir?

EEDR, doğal alanlarda geniş saha kullanan enerji ve maden projelerinde istenen ekolojik rapordur.

  • Rüzgâr enerjisi santralleri (RES)
  • Güneş enerjisi santralleri (GES)
  • Termik santraller
  • Maden projeleri
04

Takvim

EEDR saha çalışması ne kadar sürer?

Saha çalışmasının süresi projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir. Çalışma ilkbahar ile sonbaharda yapılmalıdır. Saha çalışması bittikten sonra raporun hazırlanma süresi projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir. ODR'deki TURNAM veri tabanı seçeneği EEDR'de yoktur; rapor her zaman saha çalışmasıyla hazırlanır.

  • Saha çalışması: projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir
  • Mevsim: ilkbahar ve sonbahar
  • Saha sonrası rapor hazırlama: projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir
  • Veri tabanından hazır rapor seçeneği yok
05

DKMP formatı

DKMP formatı neler ister?

DKMP, ÇED görüşünün ekinde rapor formatını verir. GES projeleri için yayımlanan formatta öne çıkan başlıklar şunlardır:

  • Arazi çalışma takviminin DKMP Müdürlüğüne en az 3 gün önce resmî olarak bildirilmesi
  • Arazi çalışma tutanağının yetkin uzmanlarca imzalanması
  • IUCN listesinde CR, EN, VU kategorisindeki türlerin fotoğraflarıyla sunulması
  • İnşaat ve işletme aşamaları için ayrı risk-etki-tedbir matrisi
  • Ayrı bir başlık altında kümülatif etki değerlendirmesi
  • Nuh'un Gemisi Veri Tabanı Biyolojik Çeşitlilik Raporu'nun ÇED raporuna eklenmesi
06

Enpark

Enpark EEDR sürecinde nasıl destek sağlar?

DKMP görüşünden ÇED raporuna entegrasyona kadar EEDR süreci tek elden Enpark tarafından yönetilir.

  • DKMP görüşü ve format ekinin incelenmesi
  • Saha takviminin mevsime göre planlanması ve DKMP'ye bildirimi
  • Flora ve fauna saha çalışmaları
  • Risk-etki-tedbir matrisi ve kümülatif etki bölümü
  • Raporun ÇED raporuna entegrasyonu

Çıktı matrisi

Hizmet sonunda oluşan teknik çıktılar

Flora ve fauna envanteri

Proje alanındaki bitki, amfibi, sürüngen ve memeli türleri kayıt altına alınır.

Risk-etki-tedbir matrisi

İnşaat ve işletme aşamaları için etkiler ve önlemler ayrı ayrı belirlenir.

EEDR raporu

DKMP formatına uygun, ÇED raporuna eklenecek rapor hazırlanır.

EEDR ile ODR arasındaki fark

EEDR (Ekosistem Değerlendirme)ODR (Ornitolojik Değerlendirme)
İncelenen gruplarBitki, amfibi, sürüngen, memeliKuşlar
HazırlayanYetkili firma (veri tabanı seçeneği yok)TURNAM veri tabanı veya yetkili firma
Saha çalışmasıProjeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir.İlkbahar 30 + sonbahar 30 gün
Mevsimİlkbahar ve sonbaharİlkbahar ve sonbahar
Saha sonrası rapor süresiProjeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir.Projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir.
DKMP format ücreti — Ek-1 (2026, KDV dahil)176.000 TL176.000 TL
DKMP format ücreti — Ek-2 (2026, KDV dahil)140.000 TL140.000 TL

Belge ücretleri DKMP 2026 Belge Ücret Tarifesi'nden alınmıştır (01.01.2026'dan itibaren geçerli). ÇED kapsamı dışında, Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği gereği EEDR istenen faaliyetlerde format ücreti 110.000 TL'dir. Kamu idareleri için bedelsizdir.

İlgili: Ornitolojik Değerlendirme Raporu · ÇED raporu hazırlama

Ekolojik etki değerlendirme raporu hangi durumlarda istenir?

EEDR, ÇED Yönetmeliğinde bu adla düzenlenmiş bağımsız bir rapor değildir. Aşağıdaki hükümler üzerinden talep edilir.

ÇED başvuru dosyası ve raporunda fauna ve flora bilgisinin zorunlu olması nedeniyle

ÇED genel formatı, proje alanının ve etkilenmesi muhtemel çevrenin nüfus, fauna, flora, toprak, su, hava, peyzaj özellikleri ve hassasiyet derecesinin Ek-5’teki Duyarlı Yöreler Listesi de dikkate alınarak ortaya konmasını ister (ÇED Yönetmeliği Ek-3, Bölüm II).

Proje tanıtım dosyasında korunması gereken alanların belirtilmesi zorunluluğu nedeniyle

PTD genel formatı, mevcut arazi kullanımı ve kalitesi ile Ek-5’teki Duyarlı Yöreler Listesi dikkate alınarak korunması gereken alanların ortaya konmasını ister (ÇED Yönetmeliği Ek-4, Bölüm II-a ve II-b).

ÇED raporu özel formatında istenmesi hâlinde

Özel format, komisyon tarafından projenin önemli çevresel boyutları ile halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısındaki görüş ve öneriler göz önüne alınarak belirlenir (ÇED Yönetmeliği m. 4/l ve m. 10/1).

Komisyonun ek çalışma, analiz veya ölçüm talep etmesi hâlinde

Komisyon, yeterlik verilmiş kurum/kuruluşlardan geniş kapsamlı bilgi vermesini, analiz, deney ve ölçümler yapmasını veya yaptırmasını isteyebilir (ÇED Yönetmeliği m. 12/4); Ek-2 projelerinde aynı yetki Bakanlıktadır (m. 16/3-c).

Nesli tehlikede olan veya endemik türlerin yaşama ortamında

Bilimsel araştırmalar için önem arz eden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ile ülkemiz için endemik türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar ve biyogenetik rezerv alanları Duyarlı Yöreler listesindedir (ÇED Yönetmeliği Ek-5, 3-d).

Milli park, tabiat parkı ve tabiat koruma alanı etkileşiminde

Milli Parklar Kanununun 2 nci maddesinde tanımlanan ve 3 üncü maddesi uyarınca belirlenen Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları Duyarlı Yöreler listesinde yer alır (ÇED Yönetmeliği Ek-5, 1-a).

Orman alanı, mera veya zeytinlik etkileşiminde

Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler (Ek-5, 1-ğ), Mera Kanununda belirtilen alanlar (Ek-5, 1-i) ve Zeytinciliğin Islahı Hakkında Kanunda belirtilen alanlar (Ek-5, 1-ı) Duyarlı Yöreler kapsamındadır.

Sulak alan, göl, akarsu veya yeraltı suyu işletme sahası etkileşiminde

Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde belirtilen alanlar (Ek-5, 1-j), sulak alanlar (Ek-5, 3-c) ile göller, akarsular ve yeraltı suyu işletme sahaları (Ek-5, 3-ç) Duyarlı Yöreler listesindedir.

Raporun çalışma grubu uygunluğu denetlendiğinde

Bakanlık, ÇED raporunun özel formatına uygunluğunu ve belirlenen çalışma grubunda yer alması gereken meslek uzmanlarınca hazırlanıp hazırlanmadığını 7 iş günü içinde inceler; uygun bulunmazsa rapor iade edilir ve eksiklikleri 30 takvim günü içinde tamamlanır (ÇED Yönetmeliği m. 11/1).

Kaynak: Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ile Ek-3, Ek-4 ve Ek-5 listeleri (RG 29.07.2022/31907; değişiklikler RG 26.06.2025/32938 ve RG 05.03.2026/33187), mevzuat.gov.tr. Ekolojik etki değerlendirme raporu için mevzuatta sabit bir hazırlama süresi veya proje eşiği öngörülmemiştir; kapsam, özel format ile kurum görüşlerine göre belirlenir.

Kapsam ve sorumluluk dağılımı

Teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırmak için kimin neyi sağladığı aşağıda ayrı ayrı belirtilmiştir.

Sizden istenenler

  • Saha sınırı veya KML
  • Proje tanımı
  • Varsa önceki flora-fauna çalışmaları

Enpark teslim eder

  • Flora ve fauna envanteri
  • Risk-etki-tedbir matrisi
  • EEDR raporu

İdare ve üçüncü taraflar

  • DKMP: görüş
  • Arazi çalışmaları Enpark koordinasyonunda çalışan uzman biyolog ve botanikçiler tarafından yapılır

Kapsam dışı

  • Önerilen tedbirlerin sahada uygulanması: yatırımcının işi
  • İzleme dönemleri dışındaki ek mevsimsel arazi çalışmaları (ayrı hizmet olarak sunulur)

Her hizmetin kapsamı projeye göre düzenlenir; kutular tipik dağılımı gösterir.

Sıkça sorulan sorular

Ekolojik Etki Değerlendirme Raporu hakkında sıkça sorulan sorular

EEDR'nin ekosistem değerlendirme raporuyla ilişkisi, kapsamı, süreleri ve istendiği projeler.

01

EEDR ile ekosistem değerlendirme raporu aynı mı?

Evet. EEDR (Ekolojik Etki Değerlendirme Raporu), ekosistem değerlendirme raporunun güncel adıdır.

02

EEDR için veri tabanından hazır rapor alınabilir mi?

Hayır. ODR'deki TURNAM seçeneği EEDR'de yoktur; rapor saha çalışmasıyla hazırlanır.

03

EEDR saha çalışması ne kadar sürer?

Süresi projeye göre değişir; mevzuatta yazılı değildir. Çalışma ilkbahar ile sonbaharda yapılır; saha sonrası raporun hazırlanma süresi de projeye göre değişir.

04

EEDR'de kuşlar incelenir mi?

Hayır. Kuşlar Ornitolojik Değerlendirme Raporu (ODR) kapsamındadır.

05

EEDR hangi projelerde istenir?

RES, GES, termik santral ve maden projeleri gibi projelerde, DKMP'nin ÇED sürecindeki kurum görüşüyle istenir.

06

EEDR’nin mevzuattaki dayanağı nedir?

ÇED Yönetmeliğinde “ekolojik etki değerlendirme raporu” adıyla tanımlanmış bağımsız bir rapor türü yoktur. Dayanak, ÇED genel formatının “Proje Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri” bölümüdür: proje alanının ve etkilenmesi muhtemel çevrenin nüfus, fauna, flora, toprak, su, hava, peyzaj özellikleri ve hassasiyet derecesi, Ek-5’teki Duyarlı Yöreler Listesi de dikkate alınarak ortaya konmak zorundadır (Ek-3, Bölüm II). Proje tanıtım dosyasında da mevcut arazi kullanımı ve Ek-5 listesi dikkate alınarak korunması gereken alanlar istenir (Ek-4, Bölüm II-a ve II-b). Bunun ötesinde özel format ve kurum görüşleri kapsamı genişletebilir (m. 10/1 ve m. 12/4).

07

EEDR için mevzuatta belirli bir süre veya proje eşiği var mı?

Hayır. ÇED Yönetmeliğinde EEDR’ye bağlanmış bir hazırlama süresi veya proje eşiği bulunmaz. Süreyi belirleyen, raporun eklendiği ana sürecin takvimidir: ÇED raporu özel formatın veriliş tarihinden itibaren 1 yıl içinde sunulur ve bir defaya mahsus en fazla 180 takvim günü ek süre verilebilir (m. 10/4); komisyonun eksiklik tespiti hâlinde süreç durdurulur ve eksiklikler 180 takvim günü içinde tamamlanır (m. 12/7 ve 12/8). Ek-2 projelerinde eksiklik bildirimi en çok 3 kez yapılır ve toplam 180 takvim günlük süre uygulanır (m. 16/4 ve 16/5).

08

Hangi koruma statüleri EEDR kapsamını genişletir?

ÇED Yönetmeliği Ek-5 Duyarlı Yöreler listesindeki başlıklar belirleyicidir: Milli Parklar, Tabiat Parkları, Tabiat Anıtları ve Tabiat Koruma Alanları (1-a); yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları (1-b); orman alanı sayılan yerler (1-ğ); zeytinlik alanlar (1-ı); mera alanları (1-i); Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğindeki alanlar (1-j); Özel Çevre Koruma Bölgeleri (1-f); arazi kullanım kabiliyet sınıfları I–IV olan ve sulanan tarım alanları (3-b); göller, akarsular ve yeraltı suyu işletme sahaları (3-ç); nesli tehlikede veya endemik türlerin yaşama ortamları ile biyotoplar ve biyogenetik rezerv alanları (3-d).

Bilgi talebi

Ekolojik Etki Değerlendirme Raporu kapsamı projeye ve sahaya göre belirlenir

Proje türü, konum ve ÇED takvimi iletildiğinde DKMP formatına göre raporun hangi bölümlerden oluştuğu, saha çalışmasının mevsime bağlı koşulları ve mevzuattaki yasal süreler hakkında bilgi verilir.

Mevzuata dayalı değerlendirme Kapsam bilgisi Yazılı bilgi
Bilgi talebi formu Proje bilgilerinizi iletin

Kişisel verileriniz aydınlatma metni kapsamında işlenir.