Kısa cevap: 10 MW ve üzeri kurulu güçte, iletim veya dağıtım şebekesine bağlı elektrik depolama tesisleri ve depolama üniteleri, TEİAŞ’ın yayımladığı Elektrik Depolama Tesislerinin Şebeke Bağlantı ve Uyumluluk Kriterlerini sağlamak zorundadır; tüketime bütünleşik depolama bu yükümlülüklerden muaftır (m.2). Kullanıcı, kriterlerin sağlandığını gösteren şebeke modellerini ve raporu ilk sistem kullanım anlaşması başvurusundan en geç 3 ay önce TEİAŞ’a sunar; tesisin kabulü, TEİAŞ’ın uyumluluk analizlerinin uygunluğuna ilişkin hazırladığı belgeyle yapılır (m.15/2-3).
Bu belge Resmî Gazete’de değil, TEİAŞ internet sitesinde yayımlanmıştır; dayanağı Elektrik Şebeke Yönetmeliği’nin depolamaya ilişkin geçici 1 inci maddesidir (m.3). Uygulamada kurum sitesindeki güncel sürüm esas alınır.
Kapsam: hangi tesis, hangi tarihteki kriter?
- Kapsam: Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği kapsamında kurulan, 10 MW ve üzeri, iletim veya dağıtım şebekesine bağlı depolama tesisleri ve depolama üniteleri (m.2/1).
- Muafiyet: tüketime bütünleşik depolama tesisleri (m.2/2).
- Hangi sürüm: şebeke işletmecisiyle imzalanan ilk bağlantı anlaşmasının tarihi esas alınır. İlk bağlantı anlaşması ile tesisin tamamının kabulü arasında üç yıldan fazla süre geçerse, kabul tarihinden bir yıl önce yürürlükte olan kriterler sağlanır (m.2/3).
Teknik başlıklar
| Başlık | Ne istenir (özet) | Madde |
|---|---|---|
| Arıza sonrası davranış | Tanımlı gerilim düşümü bölgelerinde şebekeye bağlı kalma; arıza temizlenince aktif gücü tanımlı hızla eski değerine çıkarma; gerektiğinde reaktif akım desteği | m.5 |
| Aktif güç kontrolü | TEİAŞ sinyaliyle otomatik kontrol; kurulu güçte çekişten verişe 2 saniyede, sıfırdan tam çekişe veya tam verişe 1 saniyede geçebilme; SCADA ile uzaktan kontrol altyapısı | m.6 |
| Frekans çalışma aralığı | 49–51 Hz sürekli; 48,5–49 Hz en az 1 saat; 47,5–48,5 Hz ve 51–51,5 Hz en az 30 dakika | m.7 |
| Frekans hassasiyeti | Frekansa göre lineer güç tepkisi (m.8 ve m.10 iletime bağlı 30 MW ve üzeri tesislerde); 50,2 Hz üstünde ve 49,8 Hz altında tepki en geç 2 saniyede, hız eğimi en fazla %8 | m.8–m.10 |
| Reaktif güç kapasitesi | Tesis türüne göre (müstakil, depolamalı üretim, üretime bütünleşik) tanımlı reaktif güç sınırları içinde sürekli çalışma | m.11 |
| Gerilim kontrolü | İletime bağlı tesislerde sürekli, kapalı döngü gerilim kontrolü; güç faktörü ve sabit reaktif güç kontrolü yetenekleri | m.12 |
| Şebeke oluşturan (grid forming) inverter | Kendi barasını harici kaynak olmadan enerjilendirebilme, ani faz açısı ve frekans değişim hızı (RoCoF) tepkisi, salınım sönümleme | m.13 |
| Bağlantı transformatörü | İletime doğrudan bağlı müstakil ve depolamalı üretim santrallerinde yük altında otomatik kademe değiştirme | m.14 |
Grid forming koşulları, TEİAŞ’ın internet sitesinde yayımladığı tarihten itibaren yürürlüğe girer; yayımdan önce kabulü tamamlanmış ve bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler ile 01.06.2026 tarihine kadar üretim lisansı almaya hak kazanan tesislerin depolama ünitelerinde aranmaz (m.13/9).
Onay süreci: model, rapor, kabul
- Modeller: iletime bağlı ve depolama kurulu gücü 10 MW ve üzeri tesislerde statik, dinamik (RMS) ve geçici durum (EMT) modelleri, santral kabulünden önce TEİAŞ’a sunulur; model kılavuzu ve harmonik bilgileri eklenir (m.15/1).
- Uyumluluk raporu: kriterlerin şebeke bağlantı uyumluluk noktasında sağlandığını gösteren model ve rapor, ilk sistem kullanım anlaşması başvurusundan en geç 3 ay önce TEİAŞ’a verilir (m.15/2).
- Onay ve kabul: TEİAŞ analizleri onaylar; kabul işlemleri TEİAŞ’ın uygunluk belgesiyle yapılır (m.15/3).
- İşletmede: kullanıcı kriterleri işletmede de sağlamayı taahhüt eder; TEİAŞ aykırılığı EPDK’ya bildirir (m.15/4).
Dağıtıma bağlı tesislerde dağıtım şirketi talep ederse aynı bilgi ve belgeler ona sunulur ve TEİAŞ’ın işlerini dağıtım işletmecisi yürütür (m.16). Kabul sürecinin genel adımları: GES ve RES projelerinde proje onayı ve kabul.
Proje geliştirici için takvim etkisi
Uyumluluk raporunun sistem kullanım anlaşması başvurusundan en az 3 ay önce verilmesi gerektiğinden (m.15/2), model ve analiz işi inşaatın son aşamasına bırakılmamalıdır. İnverter ve santral kontrolcüsü seçimi de kriterlere göre yapılır: grid forming, aktif güç geçiş süreleri ve frekans tepkileri ekipman özelliğidir. Depolamalı tesislerin izin ve lisans tarafı: hibrit santral proje geliştirme.
Sık sorulan sorular
Bu kriterler hangi depolama tesislerine uygulanır?
10 MW ve üzeri kurulu güçte, iletim veya dağıtım şebekesine bağlı depolama tesisleri ve depolama ünitelerine (m.2/1). Tüketime bütünleşik depolama muaftır (m.2/2).
Uyumluluk raporu ne zaman verilir?
İlk sistem kullanım anlaşması başvurusundan en geç 3 ay önce TEİAŞ’a (m.15/2).
Grid forming inverter zorunlu mu?
Kriterler iletim ve dağıtıma bağlı depolama tesislerinde grid forming yeterliliği ister (m.13). Yayım tarihinden önce kabulü tamamlanmış ve bağlantı anlaşması imzalanmış tesisler ile 01.06.2026’ya kadar üretim lisansı almaya hak kazanan tesislerin depolama ünitelerinde bu koşul aranmaz (m.13/9).
Bağlantı anlaşmasından sonra kriter değişirse hangisi uygulanır?
İlk bağlantı anlaşmasının tarihi esas alınır; anlaşma ile tesisin tamamının kabulü arasında üç yıldan fazla geçerse kabul tarihinden bir yıl önce yürürlükte olan kriterler uygulanır (m.2/3).
Belge Resmî Gazete’de yayımlandı mı?
Hayır. TEİAŞ internet sitesinde yayımlanan teknik kriterdir; dayanağı Elektrik Şebeke Yönetmeliği’nin geçici 1 inci maddesidir (m.3).
Resmî kaynaklar
- TEİAŞ, Elektrik Depolama Tesislerinin Şebeke Bağlantı ve Uyumluluk Kriterleri (27.02.2026) — m.2, m.3, m.5–m.16 (teias.gov.tr)
- Elektrik Şebeke Yönetmeliği, geçici m.1 (kriterlerin dayanağı)